Over gehaktballen (10+) | Een slinkse manier om poëzie te introduceren?


Poëzie introduceren aan kinderen is soms best nog wel een opgave. Het heeft er als eerste mee te maken of de leerkracht zelf veel affiniteit met het onderwerp heeft. Dat geldt eigenlijk voor alles, want als de leerkracht er affiniteit mee heeft, dan wordt het onderwerp vaak beter gebracht. Ikzelf houdt van boeken op rijm en versjes, maar snuffel niet wekelijks in poëziebundels. Omdat ik wel vind dat kinderen in aanraking moeten komen met poëzie op vroege leeftijd, trok het boek Over gehaktballen van Saskia de Jong en uitgeverij Lemniscaat mijn aandacht. Is dit boek de brug waar leerkrachten naar op zoek zijn?


In Over gehaktballen volgen we Sjuul, die samen met haar moeder in een dorpje woont. Sjuul is niet zo weg van poëzie, maar haar oma wel. Zij heeft haar boekenkast vol met dichtbundels staan en heeft voor elk moment wel een gedicht paraat. Wanneer de meester van Sjuul thuis is wegens een crematie, besluit Sjuul om hem een gedicht te schrijven. Ze komt er zo achter dat gedichten soms wel heel mooi verwoorden wat op een bepaald moment je gevoel is. Het kan daarnaast ook troost bieden. Het voelt een beetje gek om het gedicht te schrijven als je er niks mee hebt, maar toch doet ze het.


Ondertussen komt ze ook een klein jongetje, Luca, tegen in de bibliotheek. Hij is verdrietig en zoekt een gedicht om voor te dragen bij het afscheid van zijn overleden oma. Ze vinden samen niks in de bibliotheek, maar Sjuul weet wel iemand die kan helpen: zijn eigen oma! Samen gaan ze op zoek naar een gedicht. Luca heeft echter nog meer problemen. Zijn overleden oma had een hond en die dreigt nu naar het asiel te gaan. Kan Sjuul voorkomen dat dit gebeurt?


Over gehaktballen heeft duidelijk als insteek dat de lezer kennismaakt met gedichten. Daaromheen is een vermakelijk verhaal gebouwd dat de lezer boeit. Het doet een beetje denken aan een andere schrijver van Lemniscaat, Cees van de Berg, die ook realistische verhalen schrijft met een vleugje humor en verdriet. In Over gehaktballen staan allerlei soorten gedichten. Kort en lang, concreet en filosofisch. Gedichten die zijn geleend van werkelijke dichters. Kinderen in de bovenbouw van de basisschool zullen het ene gedicht makkelijk begrijpen, terwijl het andere wat abstracter is. De vraag is of dit boek een vlam kan aanwakkeren om ook dieper op onderzoek uit te gaan bij die andere gedichten. Om daar het optimale uit te halen, zal de leerkracht samen met kinderen het boek moeten lezen en het gesprek over het gedicht moeten gaan. Daarvoor biedt dit boek alle mogelijkheden. Over gehaktballen zal dus zeker eens zelf in mijn bovenbouwgroep gaan worden ingezet.


Aan de slag met gedichten in groep 6/7/8? Klik dan hier voor het lesmateriaal van Lemniscaat!

 

Ik raad dit boek aan voor...

...leerkrachten die een ingang zoeken om poëzie te introduceren.

...kinderen die van poëzie houden.

...volwassenen die stiekem nog geen (gehakt)bal van poëzie begrijpen.

 

Samenvatting

Een vrolijk debuut over vriendschap, een hond… en gedichten! Oma leest graag en veel. Ze leest Sjuul altijd de stukjes voor die ze mooi vindt. En vaak zijn dat gedichten. Sjuul heeft niks met gedichten – dat is meer iets voor volwassenen, vindt ze. Maar het blijkt wel handig dat oma er zoveel kent als Sjuul in de bibliotheek Luca tegenkomt, die een gedicht zoekt om voor te lezen op de begrafenis van zijn oma. Luca is natuurlijk verdrietig, en tot overmaat van ramp moet haar hond nu ook nog weg… Dus bedenken Sjuul en Luca een plan. Over gehaktballen is een heerlijk debuut dat smaakt naar meer, waarin de lezer stiekem – samen met Sjuul – met allerlei gedichten in aanraking komt. Een verhaal om blij van te worden en een eerste introductie in de wereld van de poëzie.